Halajá paraיום רביעי י"ח אלול תשע"ט 18 בseptiembre 2019

ÉSTA HALAJÁ SE EDITA PARA LA ELEVACIÓN DEL ALMA DE

HAJAM YOM TOV YEDID HALEVY BEN ZAKIE Z"L

NEW YORK

EL LADRON QUE DESEA RETRACTARSE –CONTINUACIÓN-

En la entrega anterior, vimos el caso de una persona que en su juventud sustrajo de varios automóviles el símbolo que identifica la marca de los mismos, y hoy desea expiar dicho pecado y realizar Teshubá, por lo que se halla dispuesto a abonar la suma correspondiente.

Asimismo, citamos el Talmud (Baba Kama 93b) que afirma que nuestros sabios decidieron a fin de facilitar la Teshubá del ladro, que no se acepte lo que desea reintegrar, pues de lo contrario, al ver que debe reintegrar un suma exorbitante se abstendría y no realizaría Teshubá. Comentamos al respecto, que no en todos los casos es preciso negarse a recibir lo que ha sustraído y en ciertos casos se puede aceptar lo sustraído, como lo legisla Maran en el Shuljan Aruj.

Escribe Maran en el Shuljan Aruj (Joshen Mishpat cap. 366) El ladrón reconocido que desea realizar Teshubá y decide retractarse de sus malas acciones, si el objeto que ha sustraído no se halla existente, no se debe recibir del mismo ninguna indemnización para evitar que se abstenga y no realice Teshubá. Y si el ladrón desea actuar piadosamente y reintegrar lo sustraído, no se le prohíbe al damnificado que lo reciba. A continuación analizaremos esta legislación de Maran.

En principio, con respecto a la expresión que utiliza Maran “un ladrón reconocido”  se refiere esto a una persona que es conocida por sus actos de robo o sustracciones, y sólo en este caso aplica el decreto de nuestros sabios de no aceptar indemnización del mismo. Sin embargo, si no se trata de un ladrón profesional, sino de alguien que eventualmente sustrajo algunos objetos, no aplica tal institución rabínica pues en este caso no se le dificulta tanto realizar Teshubá y reintegrar lo sustraído. El origen de esta legislación es lo que comentan los Tosafot sobre el Talmud arriba citado, en nombre de Rabí Itzjak, que sólo en el caso de un ladrón profesional que desea retractarse y ralizar Teshubá nuestros sabios instituyeron que no se acepte indemnización del mismo para facilitar su Teshubá, pues de lo contrario todo lo que debe reintegrar podría abrumarlo y se abstendría de realizar Teshubá, sin embargo una persona que eventualmente sustrajo algo y desea reintegrarlo para efectuar Teshubá y expiar su pecado, se puede recibir del mismo compensación por lo que robó.

En relación a la segunda parte de este inciso, Maran escribe “y decide retractarse…”, se refiere a que no se debe aceptar indemnización alguna por parte del ladrón exclusivamente si se acerca a reintegrar lo sustraído por su propia iniciativa, pero si permanece en su rebeldía y es posible obtener una indemnización por medio del tribunal rabínico, etc. en este caso no aplica la decisión rabínica de no aceptar la restitución de los sustraído para facilitar la Teshubá del ladrón, pues siendo que continúa en su actitud rebelde no tiene intención de realizar Teshubá y por lo tanto no aplica este decreto. Esta legislación es citada por el Ro”sh en su comentario y agrega que en diversos sitios del Talmud hallamos casos en los que el ladrón continúa en su actitud rebelde y los hajamim los obligaron a restituir lo sustraído. Y esto es debido a que según la ley de la Torá la persona debe restituir lo que ha robado para poder expiar su pecado y realizar Teshubá, sólo en un caso como el que presentamos en la halajá anterior en que el ladrón por su propia iniciativa decide reintegrar lo sustraído no se debe aceptar la restitución para facilitar su Teshubá.

Finalizando este inciso, escribe Maran que “si el objeto que ha sustraído no se halla existente…”, y hace referencia a que el decreto instituido por nuestros sabios de no aceptar indemnización aplica sólo en el caso en que el objeto original sustraído ya no existe. Como en el caso que nos ocupa en que el ladrón sustrajo el símbolo del automóvil y ya no lo posee, pues de poseer el objeto sustraído obviamente el damnificado puede aceptar la devolución ya que en este caso no aplica el motivo por el cual nuestros sabios determinaron no aceptar indemnización, pues no debe realizar ningún desembolso sino simplemente reintegrar lo que robó. Pero si el símbolo ya no existe pues, como en nuestro caso, lo vendió o lo extravió, no se debe aceptar indemnización alguna, como lo aclara el citado Talmud en nombre de Rab Nahman.

Y en relación a que si el ladrón decide actuar piadosamente está permitido recibir la indemnización, la intención es que si el damnificado le aclara el ladrón que lo disculpa y ya no necesita reintegrar lo que ha robado y el ladrón aún así desea hacerlo, está permitido recibir de él la indemnización, así como estudiamos que se puede aceptar el saldo de una deuda que fue finiquitada por el año sabático si el acreedor disculpa la misma y el deudor aún así decide saldarla.

En síntesis, el ladrón profesional que decide por su propia iniciativa retractarse y reintegrar lo que sustrajo, empero esto ya no existe, no se debe recibir indemnización alguna de su parte. Y si insiste y aún tras haberle disculpado la deuda decide restituir lo sustraído, está permitido recibirlo.

Por lo tanto, en nuestro caso que el ladrón acostumbraba sustraer los símbolos de los automóviles y decide ahora por su propia iniciativa retractarse y restituir lo robado y esto ya no se halla en su poder, no se debe aceptar indemnización alguna de su parte. Si declara que aún cuando lo hayan disculpado desea reintegrar lo sustraído, está permitido recibir la indemnización.  De todas formas, en este tipo de situaciones lo adecuado es consultar una autoridad rabínica competente.

Pregunta al Rav


Las 8 Halajot más populares

מתנות לאביונים

בהלכה הקודמת, ביארנו באופן כללי את חיוב מצות "מתנות לאביונים" ביום פורים. כלומר, לתת שתי מתנות לשני אביונים. מה צריך לתת? ומצות מתנות לאביונים, אינה דוקא במתנות ממש, אלא רשאי לתת לאביונים מעות (כסף) כדי שיוכלו לקנות ממנו צרכי סעודת פורים. כמה צריך לתת? ירא שמים יתן מתנות לאביונים ......

Para la lectura de la Halajá

ימי הפורים – משלוח מנות

מצות משלוח מנות נאמר במגילת אסתר (ט, כב): לַעֲשׂוֹת אוֹתָם יְמֵי מִשְׁתֶּה וְשִׂמְחָה וּ"מִשְׁלוֹחַ מָנוֹת" אִישׁ לְרֵעֵהוּ וּ"מַתָּנוֹת לָאֶבְיוֹנִים". ובגמרא במסכת מגילה (דף ז). אמרו, משלוח "מנות" שתי מנות לאיש אחד. "ומתנות לאביונים", שתי מתנות לשני בני ......

Para la lectura de la Halajá

הדלקת נרות חנוכה

מצוות ההדלקה ביארנו, כי מצוה להדליק נרות בימי החנוכה. ובמצוה זו מצווים האנשים והנשים. כמות השמן כשמדליקים נרות חנוכה, צריך לדאוג שיהיה בנר מספיק שמן כדי שידלוק לכל הפחות חצי שעה מזמן הדלקתו. וכן אם מדליק בנרות של שעווה (פרפין), צריך להיזהר שיהיו הנרות גדולים כדי הצורך שידלקו לפחות חצי שעה מזמן ......

Para la lectura de la Halajá

שאלה: כשאוכל אדם פירות משבעת המינים, ואכל עמהם מיני מזונות, איזו ברכה אחרונה עליו לברך?

תשובה: בראשית עלינו להזכיר שוב את עיקר דין ברכת מעין שלוש. האוכל שיעור כזית (שהוא שיעור של כעשרים ושבעה גרם) מפירות שבעת המינים (כגון תמרים או רימונים או ענבים), מברך בסיום אכילתו ברכה אחרונה שהיא ברכת מעין שלוש (הנקראת כך מפני שהיא כוללת בתוכה את שלושת הברכות  שאנו מברכים בברכת המזון, כפי שביא......

Para la lectura de la Halajá


דין ביצה או שום שהיו קלופים לילה שלם

דברים האסורים משום סכנה  בגמרא במסכת נדה (דף יז.) אמר רבי שמעון בר יוחאי, חמישה דברים העושה אותם מתחייב בנפשו ודמו בראשו (כלומר שמביא את עצמו לידי סכנה), ואחד מהם, האוכל שום קלוף או בצל קלוף או ביצה קלופה שעבר עליהם הלילה. ומבואר שיש איסור לאכול שום או בצל או ביצה שעבר עליהם כל הלילה כשהם ק......

Para la lectura de la Halajá

נתינת חטים לפני הצפורים בשבת שירה

שבת שירה בשבת ‏הקרובה, אנו קוראים בפרשת השבוע את פרשת בשלח. ובפרשת בשלח אנו קוראים את שירת הים, ששרו בני ישראל בצאתם ממצרים. והיא הנקראת "‏שבת ‏שירה". ויש שנהגו בשבת זו, ‏לתת אוכל, זרעונים וחטים וכדומה, לפני הצפורים, זכר למה שנאמר במדרש, שילדי ישראל האכילו צפורים זרעונים ש......

Para la lectura de la Halajá

ט"ו בשבט – תות שדה

הערב, (מוצאי יום ראשון, שהוא ליל שני), יחול ליל ט"ו בשבט, ונוהגים כמה מנהגים מיוחדים ביום זה, כמו שנבאר. איסור תענית ומנהג לימוד הזוהר אסור להתענות (לצום) ביום ט"ו בשבט. ויש נוהגים לעשות לימוד בליל ט"ו בשבט, וקוראים במשנה ובספר הזוהר הקדוש בדברים הקשורים ליום זה. והגאון רבי יעקב ר......

Para la lectura de la Halajá

יסוד דיני ברכות – הנהגת מרן זצ"ל בעניני ברכות

שאלה: כיצד יש לנהוג במקרה שהכנסתי מאכל לפה ללא ברכה? תשובה: בגמרא במסכת ברכות (דף לה.) תנו רבנן, אסור לו לאדם שיהנה מן העולם הזה בלא ברכה, וכל הנהנה מן העולם הזה בלא ברכה, מעל. (מעל, מלשון מעילה, כאדם הנהנה מן ההקדש, שהרי העולם כולו שייך לה' יתברך, שנאמר "לה' הארץ ומלואה".)......

Para la lectura de la Halajá